Tuesday, October 23, 2012

ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ

ಪ್ರೊ. ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ಬದಕು  ಮತ್ತು ಬರಹ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ

 

ಸ್ವಾಗತ ಎಸ್‌.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್‌ ಗೌರವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಂದ





ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್‌, ಅಬ್ದುಲ್‌ಗಫೂರ್‌ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು. ಚಕ್ಕೆರೆ ಶಿವಶಂಕೆರ್, ಎಚ್‌ ಎಂ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,
ಪ್ರೊ ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್‌


"ಕನ್ನಡವೆ ಎನ್ನ ಉಸಿರು ಎಂದು ಬದುಕಿದ ಪ್ರೊ. ಲಿಂಗಯ್ಯ" ಉಪನ್ಯಾಸ ಎಚ್‌ ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್‌ ಅವರಿಂದ





Saturday, October 20, 2012

Thursday, October 18, 2012

ಸ. ರಘುನಾಥರೊಂದಿಗೆ -ಒಂದು ಸಾರ್ಥಕ ಸಂಜೆ



“ಜಗವೆಲ್ಲ ನಗುತಿರಲಿ  ಜಗದಳಲು ಎನಗಿರಲಿ” ಎಂಬ ಕವಿವಾಣಿಯನ್ನು ಬದುಕಿ ತೋರುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ನೋಡುವ ,ಅವರ ಮನದಾಳದ ತುಮುಲವನ್ನು ಆಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಕವನವಾಚನವನ್ನು ಕೇಳುವ ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ ಕಿ.ರಂ ನುಡಿಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸಿತು.ಅವರನ್ನು ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಕರೆತಂದವರು, ಅವರ  ಜೀವದ ಗೆಳೆಯ ಕವನದಿಂದ  ಕಚಗುಳಿ ಇಡುತ್ತಾ ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿಸುವ,ಲಘುಧಾಟಿಯಲ್ಲೆ ಮನಸಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಲಗ್ಗೆ ಇಡುವ,ಕಾವ್ಯ ಘನ ಗಂಭೀರ ಭಾವಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು ಎನ್ನುವವರ ಮೊಗದಲ್ಲೂ ಕೆಲವರು ಪೋಲಿ ಎನಬಹುದಾದ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಮುಗುಳುನಗೆ ಮೂಡಿಸುವ,  ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ   ತುಂಟ ಕವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ  ಬಿ.ಆರ್‌.ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾವ್‌.
ಕನ್ನಡ ಓದುಗ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಾರ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಸ. ರಘುನಾಥ ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಗೌನಿಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು.ಶಾಲೆಗೆ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಅವರ ವೃತ್ತಿಯಾದರೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಅನಾಥಮಕ್ಕಳ,ಪೋಲಿ ಅಲೆಯುವವರ,ಹೇಳುವವರು ಕೇಳುವವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲದ ಮಕ್ಕಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟು ಮೊದಲು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಅನ್ನ ಹಾಕಿ ನಂತರ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಿ, ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ತನ್ನ ಕಾಲಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ದುಡಿಮೆಯ ದಾರಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ಮೇಲೆ ಉಪಕಾರ ಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡಲು, ಋಣ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲು ಪುನಃ ಬಂದು ಕಾಣಲೂ ಕೂಡದು ಎಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಿ. .ಕಿಂಚಿತ್‌ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೂ ಕೊಂಬು ಕಹಳೆ ಊದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಮಾಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಮರೆತು ಬಿಡುವ ಮನಃಸತ್ವ ಅವರದು. ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದದ್ದು ಅವರ “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು”  ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆ. ಅವರ ಗೆಳೆಯನ ಮಾತಿನಲ್ಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅವರದು “ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೈನ್ಯ.” ತನ್ನ ಸೇವಾಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನ್ಯರ ನೆರವು ಕೇಳದ, ಸರಕಾರದ ಸಹಾಯ ಬಯಸದ,ಸಮಾಜದ ಸಹಕಾರ ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ಆರಿಸಿ ಕೊಂಡ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡದೆ ಮುನ್ನೆಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂಟಿ ಸಲಗ.
ಸಮುದ್ರ ಮಥನದಲ್ಲಿ ವಿಷ ಉದಿಸಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಅಮೃತ ಬಂದಿದ್ದು ಎನ್ನು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅವರ ಜೀವನ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ. ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೆ ಅನಾಥ. ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಹೆತ್ತವರ ಮಮತೆಯಿಂದ ವಂಚಿತ. ತಂದೆಗೆ ಮಾಟ,ಮಂತ್ರ ವಾಮಾಚಾರದ ಗೀಳು. ಹೆತ್ತ ತಾಯಿಗೆ ಹುಸಿಯಾಡುತ್ತಾ ಭ್ರಮಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಚಟ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಳೆಯ ಮಗುವಿಗೆ ಆಸರೆ ಅಜ್ಜಿ ತಾತ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಬಡತನ. ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ವಿಷಾದದ ಛಾಯೆ. ಬದುಕೆ ಬೇಡವೆಂಬ ಭಾವದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ರೈಲಿಗೆ ತಲೆ ನೀಡಿ ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿ ಪಡೆವ ಹತಾಶೆ. ಪರಿಣಾಮ ಕಾಲೊಂದು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಎರಡು ಬಗಲು ಗೋಲು ಬಳಸಿ ನಡೆದಾಡುವ ಯೋಗ. ಒಂಟಿಕಾಲ ಬಂಟನಿಗೆ ತನಗಿಂತ ಸುತ್ತಮತ್ತಲ ನೊಂದವರ, ದೀನರ,ಅನಾಥರ ಕಷ್ಟ ಕೋಟಲೆಯ ಹೊರೆ ಹಗುರ ಮಾಡುವ ಹಂಬಲ. ಜೀವನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ.ಅದೆ ಕಾಯಕ
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮುಂದುವರಿದ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸಹೃದಯಿ ತಾಯಿಯರ ನೀಡಿದ ಕೈತುತ್ತಿನಿಂದ. ಅವರು ತಿಂದ ಮುದ್ದೆಗೆ ಮುಸ್ಲಿಂ, ಹಿಂದು,ಆಜಾತಿ,ಈ ಜಾತಿ ಎಂಬ ಸೋಂಕೆ ಇಲ್ಲ. ಅವರೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಎಲ್ಲ ಜಾತಿ ವರ್ಗದವರ ಋಣದ ರಕ್ತ.ಅದಕ್ಕೆ ಇರಬೇಕು ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುವ ಋಣ ಪ್ರಜ್ಞೆ.ಮೇಲು ಕೀಳು ಎಂದು ಕಚ್ಚಾಡುವವರ ನಡುವೆ ನೌಕರಿ ನೀಡಿದ ದಲಿತ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೆನವಾಗ ಕಣ್ಣಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಬನಿ.
ಅವರಿಗೆ ಕಥೆ,ಕವನ ಮನದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮೇಳೈಸಿದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧನ ಮಾತ್ರ. ಅದೆ ಜೀವನದ ಗುರಿಯಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ನಂಬಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆ. ಮೇಷ್ಟ್ರ ಕೆಲಸದ ಆದಾಯವನ್ನೂ ನಾಳೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ”  ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಬರುವ ಗೌರವಧನವೂ ಅದೇಕೆಲಸಕ್ಕೆ. ಒಂಡೆರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಅಂಕಣ ಬರಹ. ಗೆಳೆಯರು, ಏನು ರಘುನಾಥ, ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವೆ ? ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಷ್ಟೋ ಇಷ್ಟೋ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ ಬರೆಯುವೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರ. ಬಂದ ಸಂಭಾವನೆಎಲ್ಲಾ “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ” ನಿಧಿಗೆ. ಅವರ ಗೆಳೆಯ ಮಯೂರದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಓದುಗರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈಜೋಡಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದ ಹಣ ಸುಮಾರು ೪೦ ಸಾವಿರ. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಲೆಕ್ಕ ಪತ್ರ ಕೇಳದೆ ನಿಮಗೆ ತೋಚಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ಎಂಬ ಮಾತು ಅವರನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವಾಸದ ಋಣ ಮುಕ್ತನಾಗಲು ಯತ್ನಿಸದೆ ಅದನ್ನು ಕೊನೆ ತನಕ ನೆನಸುವ ಹಂಬಲ ಅವರದು.ಯಾವುದೋ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಧನ ಎಂದು ನೀಡಿದ ಹಣದಿಂದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಸೀರೆ ಕೊಡಿಸಿದೆ. ಆಹಣ ಇನ್ನೂ ವಾಪಸ್ಸು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಳಹಳಿ.  ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಡದಿ. ಅವರು ಸಾಹಿತಿ ವಿಜಯರಾಘವನ್‌ ಅವರ ಸೋದರಿ. ತನ್ನ ಗಂಡ ಮಗುವಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ , ಗಂಡನ “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ” ಸದಸ್ಯರಿಗೂ ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದಾಗ  ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ತುಂಬಿಸುವ  ಅನ್ನಪುರ್ಣೆ.ಊರಿಗೆಲ್ಲ ಶಾಂತ ಮೂರ್ತಿಯಾದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ದೂರ್ವಾಸನಾಗುವ ಪತಿಯ ವೈಚಿತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಮಯಾ ಧರಿತ್ರಿಯಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಣ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವರ ಕಾರ್ಯದ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾದರೂ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಬಹಳ. ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕನ್ನಡ ದಿಂದ ತೆಲುಗಿಗೆ ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದದ ಕೆಲಸ ನಡೆದ ಇರುವುದು.
ಹಾಗೆಂದು ಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕು ಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ ಊಟ ಸೇರದು. ಸರಕಾರದ “ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿಯಾನ,” “ಮರಳಿ ಶಾಲೆಗೆ ಬನ್ನಿ”   ಮೊದಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಶಿಕ್ಷಣ ವಂಚಿತರಾದರನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಹಿಡಿದು ತಂದು ಅನ್ಣ ಬಟ್ಟೆ ವಸತಿ ನೀಡಿ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸುವ ಕಾಯಕ.ಏನು ಮಾಷ್ಟ್ರೆ,ಮುಂದೆ  ಭಯೋತ್ಪಾದಕರಾಗಬಹುದಾದ  ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುವಿರಲ್ಲ?ಕಳ್ಳರು ಕೆಡಿಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುವಿರಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಮನದಲ್ಲೆ ಮರುಗುತ್ತಾ ಮುಗಳ್ನಗುವರು.ಹಸಿವೆಗೆ ಜಾತಿ ಇಲ್ಲ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮತವಿಲ್ಲ, ನೋವಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಹಂಗಿಲ್ಲ, ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದಿಂದ ಅರಿತಿರುವ ಅವರು,ಮಕ್ಕಳ, ವೃದ್ಧರ , ರೋಗಿಗಳ, ಮಹಿಳೆಯರ, ಶೋಷಿತರ ಕಣ್ಣಿರು ಒರೆಸುವ ಕೈಆಗುವ ಯತ್ನ ಅವರದು.ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಗತ್ಯ ಒದಗಿಸಿ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಔಷಧಿ ನೀಡಿ ಸಾಂತ್ವನ ಹೇಳುವುದೆ ಅವರ ಗುರಿ. ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವಿನಾಶದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ ಅವರನ್ನು ಬರೆಯಲಾರದಷ್ಟು ಕ್ಷೋಭೆಗೆ ಈಡು ಮಾಡಿದೆ.ನಗರಗಳ ಯುವಕರು ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ  ಎಂಬ ಮಾತು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಹಳ್ಳಿಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ ಅಲ್ಲ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿತ ಅನೇಕರು ಬೆಇಳಗಾದೊಡನೆ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು.ಅಲ್ಲಿಅದೂ ಇದೂ ಮಾಡಿಸಂಜೆ ಬಟುಲಿಭಾಯಿಗಳಾಗಿ ಮನೆಬರುವರು.  ಮಧ್ಯ ,ಭಟ್ಟಿ ಸರಾಯಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಂಕ್‌ ಎರೇಜರ್‌ಅನ್ನುಇನ್ನೊಂದು ರಸಾಯನಿಕದೊಡನೆ ಬೆರಸಿ ಮೂಸಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಮತ್ತೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು, ಪೇಂಟಿನ ತಿಳಿಯ, ಎಸ್‌ಆರ್‌ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೈ ಮರೆಯುವ ಹಳ್ಳಿ ಹುಡುಗರು ಈಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವರು ಈಗ ಚಿಕ್ಕ ಹಿಡುವಳಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಯಾಗಿ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಯಾಂತ್ರಿಕೃತ ಕೃಷಿ ಮೊದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು  ಸಣ್ಣ ರೈತರಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನ.ಬೇಸಾಯವೆ ಗ್ರಾಮ ಜೀವನದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಎನ್ನುವ ಕಾಲ ಇನ್ನಿಲ್ಲ. ದಿನ ಬೆಳಗಾದರೆ ಹಳ್ಲೀಯ ಹೊರಗೆ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದ ಯುವಕರು ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಕೋಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಲು ಸಾಲಹೋಗಲು ಸಾಲು ಗಟ್ಟಿ ನಿಂತಿರುವರು.ಸಂಜೆ ತನಕ ದುಡಿದು ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಕ್ವಾಟರ್‌ ಬಾಟಲಿ ಹಿಡಿದೆ ಬರುವರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಕಸಮುಸುರೆ ಮಾಡಿ, ದನ ಕರುನೋಡಿಕೊಂಡು, ಕೃಷಿಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಸುಸ್ತಾದ ಹೆಂಗಸರ ಮೇಲೆ ಕುಡಿದ ಜೋರು ಮಾಡಿ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಹೊಡೆದು ಬಡಿದುಮಾಡುವುದು ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಮಾತು ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯದ ವಿಷಯ ಭಾಷಣ ಬಿಗಿಯುವವರು ಹಳ್ಳಿಯ ಈ ಚಿತ್ರಣ ನೋಡಿದರೆ ಅದರ ದಾರುಣತೆ ತಿಳಿಯುವುದು.ಇನ್ನು ಅತೀವವಾದ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಮಕ್ಕಳ ಮುಗ್ದತೆಯನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲೆಗ ಬಾರದೆ ಇದ್ದ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನ್ನು ಏಕೆ ಒಂದುವಾರ ಬರಲಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಮಾಷ್ಟ್ರು  ಕೇಳಿದಾಗ ಸಂಜೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕುಳಿತಿದ್ದೆವು, ಸಾರು. ನಾಲಕ್ಕಾರು ಜನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅಪ್ಪನನ್ನು ಮಚ್ಚಿನಿಂದ ಕೊಚ್ಚಿ ಹಾಕಿದರು, ಅದಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಣ್ಣಗೆ ಹೇಳುವ ಮಾತು ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರತಿಕ. ಅಪ್ಪ ಕುಡುಕ, ಚಟಕ್ಕಾಗಿ ಇದ್ದಬದ್ದುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾರುತ್ತಾ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ತಾನಾಯಿತು ತನ್ನ ಚಟವಾಯಿತು, ಎಂದಿರುವಾಗ, ಅವ್ವ, ನೋಡುವ ತನಕ ನೋಡಿ ಸಹನೆಯ ಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದಾಗೊ ಯಾರೊಡನೋ ಓಡಿ ಹೋಗುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಅಗ ಮಕ್ಕಳ ಗತಿ ಏನು? ಅಂಥಹ ಒಡೆದ ಕುಟುಂಬಗಳ, ತಂದೆ ತಾಯಿಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿರುವವರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ  ಧಾವಿಸುವರು   “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು” ಸಂಘಟನೆಯ  ರಘುನಾಥ..
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೂ ಕಾಡುತ್ತಿರುವ,ಕ್ರೌರ್ಯ,ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಚಟಗಳು,ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸರ, ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಮುಗ್ದತೆ ಮನ ಕಲಕುತ್ತದೆ.ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟಮಾಡಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ತೂಕಡಿಸುವ ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೊಡಿ ರಾತ್ರಿ ಇವರೇನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡದೆ, ಎಂದು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದಾಗ ತಿಳಿದ ಸತ್ಯ ಗಾಬರಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು. ಗ್ರಾಮದ  ವಯಸ್ಕರು ಅರ್ಧ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಹುಣಿಸೆ ಬೀಜ , ಕಲ್ಲು ಕವಡೆಗಳ ಬಳಸಿ ಜೂಜಾಡವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತವರಿಗೆ  ತಿಂಡಿ ತೀರ್ಥ ,ಬೀಡಿ ಸಿಗರೇಟು,ಎಲೆ ಅಡಿಕೆ ತಂದುಕೊಡಲು ಈ ಮಕ್ಕಳ ಬಳಕೆ. ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ದೊರಕುವ ಪುಡಿಗಾಸಿನ ಆಶೆಗೆ ಮನೆಯವರ ಮೌನ ಸಮ್ಮತಿ. ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಷೇಧ  ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.ಅದು ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದೆ ಇಲ್ಲ..ಕೂಲಿಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚು. ಮಾಡುವಕೈಗಳು ದುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಜೆಸಿಬಿ ಯಂತ್ರ ಬಳಸಿ ಕಾರ್ಯ ಪೂರೈಸುವರು. ಕೂಲಿಜನರ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ದಾರರು ಹಣ ಹೊಡೆಯುವರು. ಬಂದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಮೂರುದಿನ ಮಜಮಾಡಿದ ಜನ  ಕೆಲಸ ವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದರೂ ಕೈ ಮುಟ್ಟಿ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ತಯಾರಿಲ್ಲ. ದುಡಿಯದೆ ದೊರೆಯುವ ಹಣಕ್ಕೆ ಬಯಿ ಬಿಡುವರು.ಮನೆಯ ಹೆಂಗಸರು ಮಕ್ಕಳು ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸಬೇಕು ಇಂಥಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ.ಅದರ ಬದಲು ನೋವಿನಿಂದ ನೆರಳುವ ಅಜ್ಜನ ಕಾಲಿಗೆ ಮುಲಾಮು, ಹಚ್ಚಿದರೆ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುವ ಹುಡುಗನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕವುದೆ ಸಾರ್ಥಕ ಕೆಲಸ. ಅದನ್ನೆ  ಮಾಡತಿದ್ದಾರೆ ಸ. ರಘುನಾಥ. ಆದರೆ ಬರೆಯುವುದೆ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಹಟವಿಲ್ಲ. ಗೆಳಯರ ಸಹೃದಯರ ಪ್ರೀತಿಯ ಒತ್ತಾಯ ಅವರನ್ನು ಬರವಣಿಗೆಗೆ ತೊಡಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ. ನೆರಳಿಗೂ ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಅಂತ ಇಲ್ಲ. ಉಳಿತಾಯವಂತೂ ಶೂನ್ಯ. “ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು” ಸಂಘಟನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ, ಕಥೆ ಕವನಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅವರ ವಿಳಾಸ ನೀಡಿದರೆ, ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ ಏನಾದರೂ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಹಿತೈಷಿಗಳ ಮಾತಿಗೆ, ಮನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವರಂತೆ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೇಡುವ ಭಂಗ ಬೇಡ ಎಂಬುದು ಅವರ ದೃಢ ನಿಲುವು.ದುಡಿದುದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವಾದ ದೀನರ, ಅನಾಥರ ಸೇವೆಗೆ ವೆಚ್ಚಮಾಡಿ ಕೆಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೊಂದವರ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸುವ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ  ಸ. ರಘುನಾಥ
.



Tuesday, October 16, 2012

ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಯನ ರಂಗದ ದೊಡ್ಡಣ್ಣ – ಪ್ರೊ. ಬಿಎಸ್ ಸಣ್ಣಯ್ಯ


ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯ ರಿಂದ ೨೩ ರ ವರೆಗೆ  ನಡೆದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ಆಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ದೊರೆತಿತ್ತು. ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಹುಬ್ಬುಗಳು ಮೇಲೇರಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಬಹುತೇಕ ಯುವ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು. ಎಪ್ಪತ್ತರ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದ ನಾನು ಇನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಂದುದು ಅವರೆಲ್ಲರ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕಾರಣವಾದರೂ ಮೂರುದಿನ ಕಳೆಯುವದರಲ್ಲಿ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯ ಚುರುಕುತನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಅವರಲ್ಲಿ  ಅಚ್ಚರಿ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮೂಡಿಸಿತು.ನನಗೂ ಅವರೆಲ್ಲರ ಸಾಂಗತ್ಯ ವಿದ್ವತ್‌ಪೂರ್ಣ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನವ ಚೇತನ ಮೂಡಿಸಿದವು  ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ನನಗೆ ಖುಷಿಯಾದುದು ಅಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.
 ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಎಸ್.ಸಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಶತಕಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನುಭವ ಪ್ರತಿಹಂತದಲ್ಲೂ ಎದ್ದುಕಾಣುತಿತ್ತು.ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ನಾನು ನಾಲಕ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಅವರೊಡನೆ  ಒಡನಾಡುವ ಭಾಗ್ಯ ಈಗ ದೊರಕಿತ್ತು.
ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ , ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉದ್ದಾಮ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಉಪನ್ಯಾಸ  ಮತ್ತು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು .ಕೆಳದಿಯ  ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಡಾ.ವೆಂಕಟೇಶ್‌ ಕೆಳದಿ ಅವರಿಂದ  ಹಿಡಿದು ಕಾಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ  ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಶ್ರೀ ವೀರೇಶ ಬಡಿಗೇರ ಅವರೆಲ್ಲರ  ವಿವರಣೆಗೂ ಮುಕುಟ ಪ್ರಾಯವಾದುದು ಶ್ರೀ ಸಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಮಂಗಳ ವಾಕ್ಯದ ನುಡಿಗಳು.
ಅವರಿಗೆ ಎಂಬತ್ತರ ಮೇಲೆ ವಯಸ್ಸಾದರೂ ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬೈಗಿನವರೆಗೆ ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವೆ ಆಸಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅವರು ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿದ್ದರು.ಮಧ್ಯಮಧ್ಯ ಅವರು ಮೈಸೂರಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಾನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗಿನ ಅನುಭವದ, ಕಥನಗಳು ರಸವತ್ತಾಗಿದ್ದವು.ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಮಳೆ ಚಳಿ ಎನ್ನದೆ ಅವರು  ಬಸ್ಸು.ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿ , ಸೈಕಲ್ಲು  ಕೆಲವು ಬಾರಿ ನಡೆದೆ ಹೋಗುತಿದ್ದ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ  ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆ ಈ ರಂಗದಲ್ಲಿನ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ದಾಯಕವಾಗಿದ್ದಿತು.
ಎಲ್ಲ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಕೊನೆಗೂ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಅವರ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ರಸಪಾಕ. ಅವರು ಆಗಾಗ ನೀಡುತಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಪದ್ಯಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಂತೂ ರೋಮಾಂಚನ ಗೊಳಿಸುವಂತಿದ್ದವು. ರನ್ನನ ಸಾಹಸಭೀಮ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ವೈಶಂಪಾಯನ ಸರೋವರದಿಂದ ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುವ ಸುಯೋಧನನ ಠೀವಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಾಗಿನ ಅವರ ಗತ್ತು ಗಾಂಭಿರ್ಯದಿಂದ  ನಮಗಂತೂ ಅವರು ಗಧೆ ಇಲ್ಲದ ಆಧುನಿಕ ಉಡುಪಿನ ದುರ್ಯೋಧನನಂತೆ ಕಂಡರು.
 ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಂತೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅವರು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಮಧ್ಯ ಕಳೆದು ಹೋದ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಚೇತನವಾಗಿ ಕಂಡರು ಅವರು ಗತಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪುನರುತ್ಥಾನದಲ್ಲೆ ಸಾರ್ಥಕತೆ ಪಡೆದಿರುವರು, ಆ ರಂಗಕ್ಕೆ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿರುವರು .ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇನ ನೀಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸಹಕಾರ ಸಹಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಭರವಸೆ ನೀಡಿರುವುದು ಅವರ ಕಳಕಳಿಯ ದೋತ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸೃಜನಶೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಂತೂ ತುಂಬಲಾಗದ  ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎನಿಸಿತು
 ಹೆಸರು  ಮಾತ್ರ  ಸಣ್ಣಯ್ಯ ಆದರೆ ವಿದ್ವತ್ತು, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ  ದೊಡ್ಡಯ್ಯ – ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಅಯ್ಯ.
.
  

Sunday, October 14, 2012

ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುಡಿ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆ



ಬಾದಲ್‌ಸರ್ಕಾರರ “ Beyond The Land of Hattamala”  ನಾಟಕವನ್ನು ಸಿಎಫ್ ಡಿ ತಂಡವು ಸುಚಿತ್ರ ಫಿಲ್ಮ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ  ಅಭಿನಯಿಸಿತು.ಬಾದಲ್‌ ಸರ್ಕಾರ ನಾಟಕಗಳು  ನಗೆ,  ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ  ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ  ಹೊಸ ನೋಟ ಬೀರುವವು. ಇದೂ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಮೂಲತಃ ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ನಾಟಕವಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯು ಸಂಭಾಷಣೆಯ  ಸೊಗಡು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಭಾವನೆಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ  ಭಾಷೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಿತಿ ಇರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾದರ ಪಡಿಸಿತು  ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತ .ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌  ನಾಟಕಕಾರ  ಹೆನ್ರಿಕ್‌ ಇಬ್ಸನ್‌ ಹೇಳಿದಂತೆ “ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವುದು ನಾಟಕದ ಕೆಲಸ, ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುವುದಲ್ಲ.”  ಈ ಮಾತು ಸರ್ಕಾರರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ ನಿಜ. ಅದರಲ್ಲೂ “Beyond the land of Hattamala “ ನಾಟಕದಲ್ಲಂತೂ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರಷ್ಟು ಸತ್ಯ. ಇದು ಒಂದು ಆದರ್ಶಮಯ ಸಮಾಜದ ಚಿತ್ರಣ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾರುವುದು, ಸ್ವಂತದ ಆಸ್ತಿ , ಕದಿಯುವುದು ಕಾಪಾಡುವುದು , ಕಳ್ಳ,  ಪೋಲೀಸ್‌ ಮೊದಲಾದ ನಾಗರೀಕ ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ನೆಲ ,ಜಲ, ಗಾಳಿ, ಆಹಾರ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು  ಎಲ್ಲವೂ   ಮುಕ್ತ. ಉಚಿತ.  ಅವು ಎಲ್ಲರವೂ ಹೌದು. ಯಾರವೂ ಅಲ್ಲ. .”Work together and take together “ ಅಲ್ಲಿನ  ಸಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಪಾಯ.  ಚುರುಕಾದ ಸಂಭಾಷಣೆ,ಮಾರ್ಮಿಕ ಮಾತುಗಳು, ವಿನೋದಮಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ರಂಗದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮಹಾವ, ಭಾವ ಚಲನೆಯಿಂದ ಅಗತ್ಯ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಟರ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ, ಕಾಡು, ನಾಡು, ನದಿ, ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ನಟರನ್ನೆ ಬಳಸಿ, ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ರಂಗಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕೌಶಲ ನೋಡುಗರನ್ನು ಬೇರೊಂದು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
’ಹಟ್ಟಮಾಲ ನಾಡಿನ ಆಚೆ” ಶುರುವಾಗುವುದೆ ಕೆನಾ ಮತ್ತು ಬೇಚಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಕಳ್ಳರು ಪೋಲೀಸರ ಕೈನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನದಿಗೆ ಹಾರಿ ಒಂದು ಅನಾಮಿಕ ನಾಡನ್ನುತಲುಪುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ. ಅವರು ಕೈನಲ್ಲಿ  ಗೊಡೆ ಒಡೆಯಲು, ಬೀಗ ಮುರಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಾರೆ ಹಿಡಿದಿರುವರು.ಅವರ ಅನುಮಾನದ ನೋಟ, ಅಭದ್ರತೆಯ ಹಾವ ಭಾವ , ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದೇವು ಎಂಬ ಶಂಕೆ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾರಂಭ ಒದಗಿಸುವುದು. ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರಿ ಹಸಿದ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಏನಾದರೂ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವುದು. ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿಯವನಿಗೆ ಯಾಮಾರಿಸಿ  ತಿಂದೆವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ  ಅವರಿಗೆ ಹಣ್ಣು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಎಂದು ಅರಿತಾಗ ಅಪಾರ ಅಚ್ಚರಿ.  ನಂತರ ಉಪಹಾರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಅದೆ ಅನುಭವ.ಇಲ್ಲಿನ ಜನರೆಲ್ಲ ಮೂರ್ಖರು ಎಂದು ಅವರ ಅನಿಸಿಕೆ.ಅವರ ದಡ್ಡತನದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಹೊಂಚು. ಅವರಿಗೆ ಒಂದೆ ಅನುಮಾನ ಇದೆಲ್ಲ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಗುಪ್ತ ಚರರು ಹೂಡಿದ ಜಾಲ ಎಂದು. ಉಪಹಾರ ಗೃಹದ ಗೋಡೆಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಿ ಒಳಗಿರುವ ತಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟಲು ಕದಿಯಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಗಿಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಎರಡೂ ತೆರೆದೆ ಇರುವುದುರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಯೋಮಯ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದಲೆ ಒಳ ಬರಬಹುದಿತ್ತಲ್ಲ? ಗೋಡೆಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕುವ ಕಷ್ಟ ಯಾಕೆ ಬೇಕಿತ್ತು? ಏನು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಏನು ಉಪಯೋಗ ? ಎಂದಾಗ  ಅವರಿಗೆ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ. ಅವರು ಹಾಕಿದ ಕನ್ನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಅದನ್ನೊಂದು ಕಲೆ ಎಂದು ಹೊಗಳಿದಾಗ ತಲೆ ಬುಡ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.. ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಕೊಡುವ ಪದ್ದತಿ ಗಾಬರಿ ಗೊಳಿಸಿತು. ಬೆಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರದ ಒಡವೆಗಳಿಗಿಂತ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಅವರು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕಕ್ಕಾವಿಕ್ಕಿಯಾಗಿಸಿತು.ವೈದ್ಯರೂ ಕೂಡಾ ಅವರಿಂದ ಗೋಡೆ ಒಡೆಯುವ ಕಲೆ ಕಲಿಯಲು ಆಸಕ್ತರು. ಕೊನೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. “ಹಟ್ಟಮಾಲದ ಆಚೆಗಿನ ನಾಡಿ” ನಲ್ಲಿನ  ರೀತಿ ನೀತಿ. ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ಅರಿತಿರುವ ಅವರು ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲೂ ಬಹುದು ಎಂದು.ಅಲ್ಲಿನ ಜನರೆಂದಾಗ ಅವರೂ ಬದಲಾದರು.
“ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದುಡಿಯೋಣ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯೋಣ” ಎಂಬ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕಳ್ಳರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹೇಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಾಟಕ ಮುಗಿಯಿತು.
ಬಹುತೇಕ ಹದಿವಯಸ್ಸಿನವರೆ ನಟಿಸಿರುವ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೆ ರೀತಿಯ ಬಿಳಿಯುಡುಪು ಧರಿಸಿ. ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಿಳಿಬಣ್ಣ ಬಳಿದು ಕೊಂಡಿರುವುದು ಆ ನಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿನ ಮುಗ್ಧತೆ ಮನತಟ್ಟುವಂತೆ ಇದೆ.ಅವರಿಗೆ ಕಳ್ಳತನ  ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಪೋಲೀಸು ತಿಳಿದಲ್ಲ. ಹಣ ಅರಿಯರು.ಮಾರಾಟ, ಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡಾ ಅವರ ಅಳಿವಿಗೆ ಸಿಗದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು.
ಇಂಥಹ ಆದರ್ಶ ಸಮಾಜವನ್ನು ರಂಗದಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಕಾಶ ಬೆಳಕವಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು ಎನ್ನಬಹುದು. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗಿತವೂ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ವಾತಾವರಣ ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು.ಅತಿಯಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳಕಿನ ಸಂಯೋಜನೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ನಟರಂತೂ ನಾಟಕದ ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು ನಗುತ್ತಾ ನಗಿಸುತ್ತಾ ನೋಡುಗರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಗಳಿಸಿದರು. ವಾರಾಂತ್ಯದ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳತ್ತ  ಹೊಸ ನೋಟ ಬೀರಲು ಮಾಡಿದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನ  ಎನಿಸಿತು ಈ ನಾಟಕ.

Thursday, October 11, 2012

ಕನ್ನಡವೆ ಎನ್ನುಸಿರು ಎಂದು ಬದುಕಿದ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಲಿಂಗಯ್ಯ



ಪ್ರೊ. ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ಪರೋಕ್ಷ ಪರಿಚಯ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನಕ್ಕೆ   ಬಂದಾಗ  ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು  ನೋಡಿದ ನೆನಪು.  ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಿಚಯ ಮಾತ್ರ  ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚೆಗೆ. ಹಳೆಯ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾಗವಾದ ಬಸವನಗುಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ   ನರಸಿಂಹರಾಜಾ ಕಾಲನಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ.  ಪಕ್ಕದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲೆ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಹೆಸರು ಹೊತ್ತ ಸುಂದರ ಭವನ. ಅಲ್ಲಿನ ಉಚಿತ ವಾಚನಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಾಗ  ಭೇಟಿ  ನೀಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ  ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಎತ್ತರದ ನಿಲುವಿನ ಸಾಧಾರಣ ಮೈಕಟ್ಟಿನ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಉಡುಪು  ಧರಿಸಿದ,ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು, ಪರಿಚಿತರನ್ನು ಸದಾ ಮುಗುಳುನಗೆಯಿಂದ ಮೃದು ಮಾತಿನಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸುವ  ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರಿರಬಹುದೆಂಬ  ಕುತೂಹಲ. ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ  ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ನೆನಪು ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. .. ಒಂದೆರಡು ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ  ಕುತೂಹಲ ತಣಿಯಿತು.  ಅವರ ವಾಗ್‌ವೈಖರಿ  ಅಸದಳ . ಪುಸ್ತಕದ ಬಿಡುಗಡೆ ಇರಲಿ, ಖ್ಯಾತ ನಾಮರ ಜಯಂತಿಯೆ ಇರಲಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಕವಿ, ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ , ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ತಜ್ಞರ ಸನ್ಮಾನವಿರಲಿ, ವಿಷಯ ಯಾವುದೆ ಇದ್ದರೂ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭಾಷಣ ಎಂದರೆ  ತಲಸ್ಪರ್ಶಿವಿಚಾರ ಪೂರಿತ ಮಾತುಗಳ ಮಳೆ. ಅದರ ಸ್ವಾದ ಕೇಳಿಯೆ ತಿಳಿಯ ಬೇಕು.
        ನಾನು “ ಆರರಿಂದ ಅರವತ್ತು “ ಎಂಬ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕೆಂಡ ಸಂಪಿಗೆಯಯಲ್ಲಿ  ಪ್ರಕಟಿಸುವಾಗ ಶಿವಪುರದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿ ತಿಳಿಯಲು ಅವರ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಾಲ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗಲೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟು ಪ್ರಖರ ಅವರ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ.ಅಷ್ಟು ಸರಳ ಅವರ ನಡೆ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ನಡೆಸುತಿದ್ದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಯನದ ತರಗತಿಗೆ ನಾನು ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಜತೆಗೆ  ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಆಧ್ಯಯನ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಬಹು ಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ  ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಅವರು  ರಚಿಸಿರುವುದು ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳು, ಅದೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ  ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವುದು  ಮೆಚ್ಚಿಗೆ ಮೂಡಿಸಿತು.
ಲಿಂಗಯ್ಯನವರದು  ಸತತ  ಐದು ದಶಕಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯ. ಕಾಲೇಜು ಕಟ್ಟೆ ಹತ್ತಿದಾಗಲೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಶೆಯಲ್ಲೆ   ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ನಾಟಕ “ ದಡ್ಡ ಶಿಖಾಮಣಿ “  ಪ್ರಕಟ, ಅವರದೆ  ದಿನಕರ  ಪ್ರಕಟನಾಲಯ . ಅದರಲ್ಲೆ ಬಹುಪಾಲು ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಕಟನೆ.ಸತತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ ಕೆಂಗಲ್‌ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಗ್ರಂಥ  ಮೊದಲು  ಕರ್ಮವೀರದಲ್ಲಿ ಸತತ ಒಂದುವರ್ಷ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿತು. ಅದು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಜ್ಞೆ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ ಮತ್ತು ಸರಳ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಓದುಗರ ಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಅವರ ಅಂತಿಮ ಕೃತಿಯೂ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಜಾನಪದಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜ ಎಸ್‌.ಕೆ ಕರೀಂಖಾನರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳ  ಕುರಿತದ್ದು.ಅವರ ಐದು ದಶಕಗಳ  ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಟಕಗಳು, ಮೂರು ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ನಾಲ್ಕು, ವಿಮರ್ಶಾಗ್ರಂಥಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು, ಐದು  ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು, ಐದು  ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳು ಮೂರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು  ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ೨೧ ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ಕೃತಿಗಳು.  ೨೦ ಸಂಪಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಇನ್ನು ನೂರಾರು ಕಿರುಲೇಖನಗಳು, ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಚನೆ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಾದಗಳು  ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಪ್ರೊ. ಡಿ ಲಿಂಗಯ್ಯ  ಹುಟ್ಟಿದ್ದು  ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನ ಪೀ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ದೇವೆಗೌಡ ಸಣ್ಣ ರೈತ. ತಾಯಿ ಸಿದ್ದಮ್ಮ,  ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸೋದರಿಯರು . ಸಾಧಾರಣ  ಕುಟುಂಬ. ಕೃಷಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.ಮಂಡ್ಯದ ಮೈಶುಗರ್‌ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ .  ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಏಕೈಕ ಅಪ್ಪಟ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶ. ಅಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಅನ್ಯಭಾಷೆಯ ಗಾಳಿ  ಕೂಡಾ ಸೋಕುವುದಿಲ್ಲ ಮೇಲಾಗಿಮಂಡ್ಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಣಜ ಅಲ್ಲಿ ೪೦ ವಿಧದ ಜಾನಪದ ಕುಣಿತಗಳಿವೆಹಲವು ಜನಪದಪ್ರಕಾರಗಳು ಇವೆ. ಇನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳೆಯಂತೂ ಬಹು ಹುಲಸು. ಅಲ್ಲಿನ ಕ.ರಾ.ಕೃಅವರು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು. ಹೀಗಾಗಿ ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ಮೇಲೆ ಜಾನಪದದ ಪ್ರಭಾವ ಗಾಢವಾಗಿತ್ತು.
 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಲವು. ಓರಿಗೆಯ ಹುಡುಗರು ಆಡುತಿದ್ದಾಗ , ಗೆಳೆಯರು ಹಳ್ಳಿಯ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲಿ ಈಜುತಿದ್ದಾಗ ಇವರು ಪುಸ್ತಕ ಹಿಡಿದು ಕೂಡುತಿದ್ದರು  ಆದರೆ ದೈಹಿಕ ದೃಢತೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುವರು. ನಿತ್ಯ ಲಘು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ನಡೆದಾಟ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂಟರ್‌ ಮಿಡಿಯಟ್‌ ಮಂಡ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಹಂ.ಪಾ. ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಗುರುಗಳಾಗಿ ದೊರೆತರು. ಅವರ ಸತತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕುದುರಿತು. ಹಂಪನಾ ಅವರೊಡಗಿನ  ಸಂಬಂಧ ಕೊನೆತನಕ ಉಳಿದು ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರ ಉತ್ತೇಜನದ ಫಲವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು  ಜಿ. ನಾರಾಯಣರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಲು ದುಡಿದರು. ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲನಯ್ಯವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡರು.ಹಂಪನಾ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಜಾನಪದ ವಿಭಾದ ಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ಇವರ ಸಂಘಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯಪರಿಷತ್ತಿನ ಪದಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆ ಸಾಣೆ ಹಿಡಿಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಅದೆ ಸೋಪಾನವಾಯಿತು.ಅದರ  ಫಲವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಮೂಡಿ ಬಂದವು.ಅವರ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿತನ ಬರಲುಕಾರಣ  ಅವರ ಬರವಣಿಗೆ,  ಬರಿ ಓದು ಅಥವ ಅವರಿವರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಬರೆದದ್ದಲ್ಲ. ತಾವೆ ಸ್ವತಃ ಒಡನಾಡಿ  ಬರೆದುದು.
 ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾದರೂ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮುಖ್ಯವಿಷಯ.ಅದೂ  ಮಹರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ  ವ್ಯಾಸಾಂಗ. ಮುಂದೆ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಇವರದೆ ಜಾನಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ತಂಡ
 ಘಟಾನು ಘಟಿ ಗುರುವೃಂದದಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ  ದೊರೆಯಿತು.ಪ್ರೊ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್‌,  ಎಚ್‌.ತಿಪ್ಪೆ ರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ,ದೇ. ಜವರೇ ಗೌಡ , ವರದರಾಜರಾವ್‌ ,ಹಾ.ಮಾ ನಾಯಕ,ಚಿದಾನಂದ ಮೂರ್ತಿ, ಪ್ರಭುಶಂಕರ್‌, ಸಿಪಿಕೆ ಯವರುಗಳ ಶಿಷ್ಯತ್ವ. ಆಗಾಗ ಡಿಎಲ್‌ಎನ್ ಮತ್ತು ತಿ.ನಂ ಶ್ರೀ ಗಳ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೇಳುವ ಭಾಗ್ಯ.   ೧೯೬೭-೬೮-ರಲ್ಲಿ  ಮೈಸೂರು  ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ ಎ. ಪದವಿ. ಎಲ್ಲ ಗುರುವರ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದರೂ ದೆ. ಜವರೇಗೌಡರ ಪಟ್ಟದ ಶಿಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಿಪಿಕೆಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರು. ಅವರಜೀವನ .ಮತ್ತು ಬರಹದಮೇಲೆ ಅವರಿಬ್ಬರ  ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ.ದೇ. ಜ. ಅವರದೂ ಆತ್ಮೀಯ ಸಂಬಂಧ. ಒಂದೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರೆಂಬ ನಂಟು ಬೇರೆ. ದೇ. ಜ ಅವರ ಸಂಘಟನಾ ಚಾತುರ್ಯವೆ ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತಿತು. ಸಿಪಿಕೆಯವರ ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮದ ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಅವರು  ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಕೃತಿ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣ.ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು.ಹೆಸರಾಂತ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಜಯಚಂದ್ರ, ಇವರ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಡಿ.-ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ನಾಮುಂದು ತಾ ಮುಂದು ಎಂದು  ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆ. ತಿಪಟೂರಿನ ಕಲ್ಪತರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಾಗಿದ್ದ   ಕೆಆರ್‌ ಬಸವರಾಜ್, ಶೃಂಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಾಗ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯನ ಮೃದು ನುಡಿ, ವಿನಯದ ನಡೆ, ಗರಿ ಮುರಿಯದ ಉಡುಪು, ವಾದ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಗುಣ ನೆನೆದು ಹನಿಗಣ್ಣಾದರು.  ಈಗ ವಿದೇಶ ವಾಸಿಯಾಗಿರುವ  ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರ ಮಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಮತಿ ನಾಗರತ್ನ , ರುಜುವಾತು ಪತ್ರಿಕೆಯ  ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಮತಿ ಸರ್ವ ಮಂಗಳ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳು
ಇವರಿಗಿಂತ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಿರಿಯರಾದ ಶ್ರೀ.ಕೆ. ರಾಮದಾಸ  ಮತ್ತು ಆಲನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಆಗಲೆ ವಿಚಾರ ವಾದದ ಮೋಡಿಗೆ ಒಳಗಾದವರು. ಅವರೂ ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಪ್ರಬಾ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೆ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದವರು.ಅವರು ಆಗಾಗ ಲಿಂಗಯ್ಯನವರ ನಿರಂತರ ಕೃಷಿಯನ್ನು ,ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನೂ  ಕಿಚಾಯಿಸಿದರೂ ಇವರು ಮಾತ್ರ  ತಲೆ   ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ತಮ್ಮ ಗುರಿಸಾಧನೆಯಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾಗದೆ ಮುಂದುವರಿದರು. ಆ ಗುಣವೆ ಅವರನ್ನು ಕೊನೆ ತನಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ  ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಅಪಾರ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿತು.
ಓದುತಿದ್ದಾಗಲೆ ಅಕ್ಕನ ಮಗಳು ಕವಿತಾರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ. ಅಕ್ಕರೆಯ ಸಂಸಾರ. ಮನೆವಾರ್ತೆಯನೆಲ್ಲ ಮಡದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಸದಾ   ತಾವಾಯಿತು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸವಾಯಿತು. ಒಂದೆ ಓದು ಇಲ್ಲವೆ ಬರಹ ಹೊರಗೆ ಹೋದರೂ ಅದೂ ಕನ್ನಡಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಘಟನೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು  ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರ. ಸಿನೆಮಾ , ನಾಟಕದ ಹಂಬಲವಿಲ್ಲ. ಟಿವಿಯನ್ನೂ ಕನ್ನಡ ವಾರ್ತೆನೊಡಲು ಬಳಕೆ.  ಸವಿತಾ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ರೂಪಾಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅನಂತರಾಜು ಒಬ್ಬನೆ  ಗಂಡು ಮಗ. ಐವರ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಚೊಕ್ಕ ಸಂಸಾರ ಅವರದು. ಅವರದು.
ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಪುರ  ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಮೇಲೇರಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ  ನಂತರ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದದ್ದೂ. ಅಲ್ಲಿಯೆ. ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೆಚ್ಚಿನ  ಕನ್ನಡ ಮೇಷ್ಟ್ರು. ನೂರಾರು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಡಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಓದುಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಚ್ಚಿನ  ಸಾಹಿತಿ.
 ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವದ ಇವರು ಶಿಸ್ತಿನ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟು. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಪುರಂ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಯಾವುದೆ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ  ಮುಂದು. . ಚಿಕ್ಕ ಕಾರಣಕ್ಕೂ  ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವರು. ಬಹು ಬೇಗ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವರು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘವಂತೂ ಹೋರಾಟ ಗಾರರ ವೇದಿಕೆ. ಯಾವುದೆ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲೂ ಅವರೆ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವರು .ಅನೇಕ ಬಾರಿ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದ ಪ್ರಭಾವವೂ ದಟ್ಟ ವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಚನಾವಣೆ ಒಂದು ಕಿರು ವಿದಾಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ತಾಲೀಮು ಎನಬಹುದು.. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ  ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಮನಗಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುವ ಕಠಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗದುಕೊಂಡರು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದು ಗುಂಪು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿತು ಬೆದರಿಕೆಯಕರೆ ಬಂದವು, ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರ ಗಲಭೆಗೂ ಮುಂದಾದರೂ ಜಗ್ಗದೆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಶಿಸ್ತಿನ ಬೇರು ಒಣಗಿ ಹೋಯಿತು.. ಅವರಿರುವ ವರೆಗೆ  ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಲಭೆ ಗಲಾಟೆಗೆ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.. ಆ  ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದ ಹಿರಿಮೆ ಅವರದು.
ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮುಗಿಯಿತು ಅವರದು ಸದಾ ಕನ್ನಡದ  ಧ್ಯಾನ. ಅಧ್ಯಯನ ಬರವಣಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಹವ್ಯಾಸವೆ  ಇಲ್ಲ. ಮನೆಗ ಯಾರೆ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಬಂದರು ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಿರತರು. ಒಂದೊಂದು ಸಾರಿ ಬಂದವರು ಯಾರೆಂಬ ನೆನೆಪೂ ಅವರಿಗೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು  ಪರಧ್ಯಾನ.ಮದುವೆ ಮುಹೂರ್ತ, ಗೃಹಪ್ರವೇಶ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರ ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಗರು. ಅತೀವ ಆತ್ಮೀಯರಾದರೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಕೆಲವೆ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ಸು ಬರುವರು. . ಮನೆ ದೇವರು ಮಲೆ ಮಾದೇಶ್ವರ.  ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಆಸ್ತಿಕತೆ  ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪೋಟೋ ಒಂದು ಮಾತ್ರ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಕೈ ಮುಗಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು. ನಂತರ ಕನ್ನಡದ ಕೈಂಕರ್ಯ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯೆ ಎಲ್ಲ. . ಅವರ ಗೆಳೆಯರ ಬಳಗವೂ ಅತಿ ಹಿತ ಮಿತ. ಡಾ. ಜಯಚಂದ್ರ, ಹರಿಹರ ಪ್ರಿಯ,ಎಲ್ಲೆ ಗೌಡರು,ಕ್ಯಾತನಹಳ್ಳಿರಾಮಣ್ನ ಮತ್ತು  ಡಾ.ಮಾದಯ್ಯ  ಅವರ ಆಪ್ತರು.
 ಕಾಲೇಜಿನ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಬಹುಶಿಸ್ತಿನ ಉಡುಗೆ. ಫುಲ್‌ ಸೂಟು ಇಲ್ಲವೆ ಸಫಾರಿ. ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಖಾದಿ ಧಾರಿ. ಒಳ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಂಚೆಯವರೆಗೆ ಶುಭ್ರ ಬಿಳಿಯ ಖಾದಿ ಬಳಕೆ.. ೧೯೭೪ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿಚಕ್ರವಾಹನ ಓಡಿಸುತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರ ಪುತ್ರ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಅವನೆ ಇವರ ಸಾರಥಿ.ಅದಾಗದಿದ್ದರೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ಬಿಟಿ ಎಸ್‌ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುತಿದ್ದರು.
ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾದ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಅವರದು. ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನಿಂದ ಬಂದ ಅವರಿಗೆ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ತಗತ. ಹಳ್ಳಿಯ ಜನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ. ಅಂತೆಯೆ ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡಿನ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದರು. ಅವಿರತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯ  ಮಾಡಿ, ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ ಕಥೆಗಳು ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ೨೧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ಲಿಂಗಯ್ಯನವರು ಕೃಷಿ ಮಾಡದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವುದು ಕಷ್ಟ, ಎನ್ನುವುದು ಕ್ಲೀಷೆಯಲ್ಲ. ನಾಟಕ, ಕಥೆ, ಕವನ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ,ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ಪ್ರಬಂಧ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ  ಗುರುತು ಮೂಡಿಸಿರುವರು.
ಅವರ ಕಾಣಿಕೆ ಬರಿ  ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಜನಪರ  ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಪರ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸದಾ ಎದ್ದು ಕಾಣುತಿದ್ದರು. ಹಂಪನಾಅವರ ಪ್ರೇರನಣೆಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸತರಲ್ಲೆ ಜಿ. ನಾರಾಯಣರನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಅದ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು . ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅವರ ಅಸಾಹಿತಿಕ ನಡೆಗೆ ರೋಸಿ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಚಾರವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಅನೇಕ ಹೆಸರಾಂತ ಸಾಹಿತಿಗಳು ನಡೆಸಿದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿದರು. ವಿರೋಧಿಗಳ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೂ ಒಳಗಾದರು. ನಂತರ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಪಾನಾ  ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ  ನಾಲಕ್ಕುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಅವರು ಬರಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಕಾಗದದ ಹುಲಿಯಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರೈಸ್ತರ  ಚಳುವಳಿ ಮೊದಲುಗೊಂಡು   ಹಲವಾರು ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗಿಗಳು.೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಗೋಕಾಕ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ವಿಳಂಬ ನೀತಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ  ಗೌ. ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆನೀಡಿದ್ದರು. ಜನಪರ ನಿಲುವಿನಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು ಹಾಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ  ಪದಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಯುಸಿರು ಇರುವವರೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.